BOEK

PROZA

Het voyeursmotel

Het voyeursmotel

Gay Talese

ISBN: 9789048835928 | Paperback, 208 blz | € 19.99 | Juli 2016


Op 7 januari 1980 ontvangt Gay Talese een anonieme brief van een man uit Colorado, beginnend met de woorden: 'Ik heb het idee dat ik belangrijke informatie heb die bij zou kunnen dragen aan een toekomstig boek.'

De man - vader van twee kinderen - vertelt dat hij vijftien jaar eerder een motel heeft gekocht, met als enige reden zijn voyeuristische verlangen te stillen. Samen met zijn vrouw installeerde hij boven elke kamer een rooster, vanwaar hij al die jaren zijn gasten bespioneerde. In het dagboek dat hij bijhoudt beschrijft hij van al zijn gasten hun herkomst, lichaamstype, persoonlijkheden, gesprekken, leeftijd en seksuele handelingen. Talese besluit hem op te zoeken; de voyeur stelt zich voor als Gerald Foos. Aangezien Foos anoniem wenst te blijven ondertekent Talese een geheimhoudingsovereenkomst, en doet 36 jaar lang niets met deze hoogst controversiële informatie.

Begin 2013 vindt Foos het tijd om met zijn verhaal naar buiten te treden. Op 11 april 2016 verschijnt de longread The Voyeur's Motel in The New Yorker; een storm van controverse volgt. Waarom heeft Talese Gerald Foos al die jaren zijn gang laten gaan? En vooral: waarom is Talese nooit naar de politie gestapt?

Ik ken een man - getrouwd, twee kinderen - die jaren geleden een motel met eenentwintig kamers vlak bij Denver kocht om er de inwonend voyeur te worden.
Met behulp van zijn vrouw zaagde hij rechthoekige gaten in het plafond van twaalf kamers, allemaal zo'n vijftien bij vijfendertig centimeter groot. Daarna bedekte hij de openingen met aluminium roosters, zodat het ventilatieopeningen leken. In werkelijkheid waren het observatiegaten waardoor hij, knielend of staand op de met een dik tapijt beklede vloer van de zolder onder het schuine dak van het motel, naar zijn gasten in de kamers eronder kon kijken. Hij deed dat tientallen jaren lang en hield bijna dagelijks bij wat hij zag en hoorde - en niet een keer in al die jaren is hij daarbij betrapt.
Ik werd me voor het eerst bewust van dit individu toen ik thuis, in New York, een handgeschreven, aangetekende brief ontving, zonder handtekening, gedateerd op 7 januari 1980. De brief begon als volgt:

Geachte meneer Talese,
Ik hoorde dat uw langdurige onderzoek naar seks door heel Amerika zal worden opgenomen in uw boek Thy Neighbor's Wife, dat binnenkort zal worden gepubliceerd. Ik denk dat ik belangrijke informatie heb die kan bijdragen aan de inhoud van dat boek, of eventueel aan een toekomstig boek.
Ik zal wat specifi eker zijn. Ik ben eigenaar van een klein motel met eenentwintig kamers, in het grootstedelijk gebied van Denver. Dit motel is al vijftien jaar mijn eigendom, en omdat het in de middenklasse valt trekt het mensen van alle rangen en standen, een goede dwarsdoorsnede van de Amerikaanse bevolking dus. De reden dat ik dit motel heb gekocht was dat ik mijn voyeuristische neigingen en mijn onweerstaanbare interesse in alle stadia van de manier waar - op mensen hun leven leiden - zowel op sociaal als op seksueel gebied - wilde bevredigen, maar ook dat ik een antwoord zocht op de eeuwenoude vraag 'hoe de mens seksualiteit beleeft in de privacy van zijn eigen slaapkamer'.
Om dat te bereiken kocht ik dit motel. Ik beheerde het zelf en ontwikkelde een waterdichte methode om de interacties van verschillende mensen te kunnen observeren en beluisteren, zonder dat zij ooit te weten kwamen dat er iemand naar hen keek. Ik deed dit puur en alleen uit nieuwsgierigheid naar mensen en niet als slechts een geesteszieke gluurder. Ik heb het de afgelopen vijftien jaar gedaan, en ik heb nauwkeurig gegevens verzameld over de meeste mensen naar wie ik keek. Ik stelde interessante statistieken samen over elk individu, bijvoorbeeld wat ze deden en zeiden, hun karaktertrekken, leeftijd en lichaamstype, waar ze vandaan kwamen en hun seksuele gedrag. Ze kwamen uit alle lagen van de bevolking. Een zakenman die tussen de middag met zijn secretaresse naar een motel gaat voor een vluggertje - iets wat in de motelbusiness bekendstaat als een 'hot sheet'. Getrouwde stellen die van staat naar staat reizen, voor zaken of vakantie. Stellen die niet getrouwd samenwonen. Vrouwen die hun man bedriegen en vice versa. Lesbische vrouwen, waar ik speciaal onderzoek naar heb gedaan vanwege het ziekenhuis van het Amerikaanse leger vlak bij het motel en de verpleegsters en vrouwelijke militairen die daar werken.
Homoseksualiteit interesseerde me niet echt, maar ik keek toch omdat ik wilde weten wat de motivatie was en hoe de handelingen eruitzagen. Aan het eind van de jaren '70 kwam er nog een seksuele afwijking opzetten, namelijk 'groepsseks', wat ik heel plezierig vond om te zien.
De meeste mensen beschouwen het voorgaande als seksuele afwijkingen, maar omdat ze zo vaak door het grootste deel van de bevolking worden beoefend, zouden ze opnieuw geclassificeerd moeten worden als seksuele interesses. Als onderzoekers naar seksualiteit, en mensen in het algemeen, een kijkje zouden kunnen nemen in het priveleven van anderen en zien hoe dit in de praktijk wordt gebracht - en dus precies kunnen beoordelen hoeveel normale mensen zich te buiten gaan aan deze zogenaamde afwijkingen, zouden ze er onmiddellijk anders over gaan denken.
Ik heb de meeste menselijke emoties in al hun humor en tragedie tot stand zien komen. Op seksueel gebied ben ik in de afgelopen vijftien jaar getuige geweest van de beste, spontane, niet-klinische seks tussen stellen, en de meeste andere seksuele afwijkingen die je maar kunt verzinnen, en ik heb ze geobserveerd en bestudeerd.
De voornaamste reden waarom ik u deze vertrouwelijke informatie wilde geven, is dat ik geloof dat het waardevol kan zijn voor de mens in het algemeen, en onderzoekers op het gebied van seksualiteit in het bijzonder.
Bovendien wil ik dit verhaal al langer vertellen, maar daar heb ik het talent niet voor en bovendien ben ik bang om ontdekt te worden. Ik hoop dat deze informatiebron nuttig is of een extra perspectief kan betekenen voor de ontwikkeling van uw boek of toekomstige boeken. Misschien kunt u deze informatie zelf niet gebruiken, maar kunt u me in contact brengen met iemand die dat wel kan. Als u graag meer informatie wilt, of mijn motel en activiteiten wilt onderzoeken, kunt u me op het postbusnummer hieronder bereiken, of aangeven hoe ik contact met u kan opnemen. Op het ogenblik kan ik mijn identiteit niet onthullen vanwege mijn werkzaamheden; ik maak mezelf pas bekend als u me kunt verzekeren dat deze informatie met de grootste vertrouwelijkheid zal worden behandeld.
Ik hoop een antwoord van u te ontvangen. Dank.

Met vriendelijke groeten,
p/a Postbushouder
Postbus 31450
Aurora, Colorado
80041

'De kracht van Het voyeursmotel is dat Talese de conclusies aan de lezers laat - met als resultaat een boek dat afwisselend tragikomisch, weerzinwekkend en onverwacht ontroerend is... En sinds die rel heeft het boek nog een extra laag gekregen.'

Het Parool ****

'In a culture of success and celebrity, Gay Talese has always found his best subjects in failure and decline: Joe DiMaggio in his lonely eclipse; Joshua Logan in the midst of terrible depressions; Floyd Patterson struggling to express what it is to be knocked flat in front of a filled stadium. Talese's lapidary style and impeccable reporting standards have endured far better than the work of some of his more histrionic New Journalism contemporaries.'

New Yorker

'Talese's... prose [is] distinctive for its precision, its silkiness, its attention to important details that lesser journalists routinely overlooked.'

Alan Moore, author of Watchmen and V for Vendetta

'Talese ... as he has proven again and again with his books, is a master of the narrative art.'

William Kennedy, author of Ironweed and Roscoe

'He is a reporter, true enough, but one with the eyes and ears of an artist.'

Los Angeles Times Book Review

'The most important nonfiction writer of his generation, the person whose work most influenced at least two generations of other reporters'

David Halberstam, Pulitzer Prize-winning journalist and historian

'[A] truly shocking story... Not your typical beach book, perhaps, but you may want to read this compulsive pageturner - which raises all sorts of fascinating journalistic, moral and legal issues - under cover of an umbrella.'

Barnes & Noble review

'[A] revealing case study... There's a prurient charge to these vignettes, but Foos's pretense of sexological research isn't entirely misplaced; his accounts are well-observed, with telling details... and insights into the psychology behind the physicality... The dirty laundry here has some interesting stains.'

Publishers Weekly

'Undoubtedly creepy and unnerving but also an entirely compelling slice of seamy American life.'

Kirkus reviews

'Het voyeursmotel is bevredigender dan je ex Facebooken of de onderbroeken aan de waslijn van je buurvrouw bestuderen. Al voelt het bij tijd en wijlen toch als dat opengereten dier aan de kant van de weg: je wil het niet zien - toch kijk je.'

Fleur van Groningen, auteur van Dat kleine geluk