Pop en literatuur (7): Metallica en Dalton Trumbo

Pop en literatuur (7): Metallica en Dalton Trumbo

Cor de Jong

Iedere dinsdag zoekt auteur Cor de Jong de connectie tussen popmuziek en literatuur. Vandaag deel 7, over het verband tussen Metallica en Dalton Trumbo.

 


Ik ben geen metalhead. (Headbangen gaat ook wat lastig als je geen haar hebt, maar dat terzijde.) Maar voor Metallica maak ik graag een uitzondering. Althans, voor One. Vooral omdat het nummer gebaseerd is op een roman die ongelofelijk veel indruk op mij maakte. Johnny Got His Gun van Dalton Trumbo. Niet alleen de tekst is gebaseerd op dit boek. De clip die bij het nummer werd gemaakt bevat filmbeelden van de verfilming uit 1971, waar Trumbo zelf voor verantwoordelijk was en van tijd tot tijd horen we personages uit de film. Hieronder de tekst van het nummer en de citaten uit boek/film die te horen zijn.

Metallica – One

I can't remember anything
Can't tell if this is true or dream
Deep down inside I feel to scream
This terrible silence stifles me

Now that the war is through with me
I'm waking up, I cannot see
That there's not much left of me
Nothing is real but pain now

Hold my breath as I wish for death
Oh please, God, wake me

Back in the womb it's much too real
In pumps life that I must feel
But can't look forward to reveal
Look to the time when I'll live

Fed through the tube that sticks in me
Just like a wartime novelty
Tied to machines that make me be
Cut this life off from me

Hold my breath as I wish for death
Oh please, God, wake me

Now the world is gone, I'm just one
Oh God, help me
Hold my breath as I wish for death
Oh please, God, help me

Darkness
Imprisoning me
All that I see
Absolute horror
I cannot live
I cannot die
Trapped in myself
Body my holding cell

Landmine
Has taken my sight
Taken my speech
Taken my hearing
Taken my arms
Taken my legs
Taken my soul
Left me with life in hell

Dalton Trumbo – Johnny Got His Gun

The cerebrum has suffered massive
and irreparable damage
He will never know what has happened
to him
If I have not been sure of this, I would
not have permitted him to live
Where am I?
Father
What happened?
I need help
What is democracy?
What is democracy?
It got something to do with young men
killing each other, doctor
When it's comes my turn, will you want
me to go?
For democracy, any man would give his
only begotten son

It is impossible for this severed individual
to experience pain
Pleasure
Memory
Dreams or thought of any kind
This young man will be as unfeeling
As unthinking as the dead
Until the day he joins them

I don't know whether I'm alive or dreaming
or dead or remembering
How can you tell what's a dream and what's
real
When you can't even tell when you're awake
and when you're asleep
Where am I?

They just went ahead and chopped off
everything
Oh god, please make them hear me
They won't listen, they won't hear me
They got to wake me up I'll be like this
for years
Hear me

It's like a piece of meat that keeps on living
It won't always be like this, will it?

I can't live like this!
I-I can't!
Please no
I can't! I can't!

Help me, somebody please, help me!
Mother where are ya?
Help me, mother, I'm having a nightmare
and I can't wake up

Me lying here like, like some freak in a
carnival show
Here is the armless
Legless
Wonder of the twentieth century

Death has a dignity of its own
Father!
I need help
I'm in terrible trouble and I need help
Don't you remember when you were little?
How and you and Bill Harper use to string
a wire between the two houses
So you could telegraph to each other
You'll remember the Morse code

It's Morse code
For what?
S.O.S.


Het schijnt dat Trumbo op het idee kwam voor Johnny Got His Gun door een krantenverslag over het bezoek van de prins van Wales aan een hospitaal voor oorlogsveteranen in Canada. De prins was tot tranen geroerd door de kennismaking met een soldaat uit de Eerste Wereldoorloog, van wie beide armen en benen geamputeerd waren en die ook niet meer de beschikking had over functionerende zintuigen. De man leefde in het meest absolute isolement dat je voor kunt stellen. Beroofd van elk contact met de buitenwereld, zonder enig middel tot communicatie, levend in zijn eigen cocon.

Trumbo’s roman kiest het perspectief van zo’n oorlogsslachtoffer, Joe Bonham, een soldaat die  bij bewustzijn komt en zich langzaam realiseert wat zijn toestand is. Het is een beklemmend boek, dat beschrijft hoe iemand door holle oorlogsretoriek ten strijde trekt om volkomen verminkt terug te keren. Herinneringen aan zijn jeugd en flarden oorlogsherinneringen wisselen passages af waarin de hoofdpersoon wanhopig grip probeert te krijgen op zijn nieuwe ‘bestaan’. Het geheel neemt de vorm aan van een hallucinatoire stream of consciousness. De titel van het boek is zelf trouwens afkomstig van een liedje uit het begin van de 20e eeuw, dat eigenlijk een oproep vormt om ten oorlog te trekken: ‘Johnny get your gun’ is de eerste zin van ‘Over there’, waarschijnlijk het bekendste Amerikaanse oorlogsliedje van de Eerste Wereldoorlog.

Het eerste deel van het boek, ‘The Dead’, eindigt met het besef van zijn toestand. Hij zet de redenen voor oorlog op een rijtje (Liberty, Freedom, Democracy, Decency) en wijst ze een voor een af. Uiteindelijk is het leven het enige wat telt, het enige wat je hebt: ‘So did all those kids die thinking of democracy and freedom and liberty and honor and the safety of home and the stars and stripes forever? You’re goddamn right they didn’t. They died crying in their minds like little babies. They forgot the thing they were fighting for the thing they were dying for. […] They knew that life was everything and they died with screams and sobs. They died with only one thought in their minds and that was I want to live I want to live I want to live.’ Je weet nooit of iets het waard is om voor te sterven. De enige aan wie je dat kunt vragen, stelt Joe vast, zijn de doden, maar die spreken niet. Hij rekent zichzelf tot de doden, want hij is ‘the nearest thing to a dead man on earth.’

In het tweede deel ’The Living’ slaagt Joe er uiteindelijk in om contact te maken met ‘de buitenwereld’. Door met zijn hoofd op zijn kussen te slaan vormt hij morsetekens. Het duurt lang voordat hij begrepen wordt, maar dan, eindelijk kan hij kenbaar maken wat hij wil: sterven. Maar dat is niet mogelijk. Vervolgens zendt hij de wens om door het land te reizen en tentoongesteld te worden om mensen te waarschuwen voor de gruwelen van de oorlog, maar ook die wens kan niet ingewilligd worden.

Ook Metallica kiest het perspectief van Joe Bonham. De tekst van het nummer sluit nauw aan bij het boek, in de zin dat het een beschrijving vormt van de mensonterende toestand waarin de ik-persoon terecht is gekomen. Hij heeft ergens nog de hoop dat het allemaal een boze droom is, maar net als in het boek wil hij maar één ding: sterven. Het nummer is, evenals het boek, een krachtig statement tegen oorlog.

Het is dan ook ironisch dat het boek verscheen in 1939, vlak voordat een nieuwe slachtpartij uitbrak. Trumbo’s pacifisme werd hem niet door iedereen in dank afgenomen. Dat hij sympathie had voor het socialisme zal hem ook niet hebben geholpen. Hij was een van de slachtoffers van McCarthy en het House Un-American Activities Committee. Lange tijd werd het hem onmogelijk gemaakt om scripts te publiceren. Hij deed het toch, met behulp van pseudoniemen en stromannen slaagde hij erin om toch de ene na de andere film af te leveren en er zelfs prijzen mee te winnen. Zo schreef hij het script van Stanley Kubricks klassieker Spartacus. De film Trumbo brengt dit aspect van zijn leven in beeld.

Maar Johnny Got His Gun is meer dan een anti-oorlogsroman. De boodschap die Trumbo brengt is radicaal. Niets is het waard om voor te sterven. Het leven is het hoogste goed. ‘Nothing is bigger than life,’ beweert Joe Bonham. ‘Because when you’re dead mister it’s all over. It’s the end.’ De wereld bestaat slechts als jij er bent om die wereld waar te nemen, om ervan te genieten. Die gedachte wordt door Metallica ook treffend verwoord in de zin die de titel van het nummer bevat: ‘Now the world has gone, I’m just one’. Als de wereld je ontnomen wordt, dan rest er niets…

 

(Afbeelding door Ralph Arvesen)


Gepost in: faits divers op 2018-04-17

Door Cor de Jong

Cor de Jong (1978) is schrijver, leraar Nederlands en studiebegeleider bij de jeugdopleiding van Sparta Rotterdam. Hij publiceerde al meerdere korte verhalen. De aanname is zijn debuutroman.


Ook van Cor de Jong

Pop en literatuur (33): Björk en e.e. Cummings

Elke dinsdag zoekt auteur Cor de Jong de connectie tussen popmuziek en literatuur. Dit is deel 33, over de relatie van de IJslandse zangeres Björk tot de modernistische dichter e.e. Cummings. En rapper Childish Gambino heeft er ook nog iets mee te maken.


Pop en literatuur (32): De Kift en Jan Arends

Elke dinsdag zoekt auteur Cor de Jong de connectie tussen popmuziek en literatuur. Dit is deel 32, over de relatie van fanfarepunkband De Kift tot de getormenteerde dichter Jan Arends.

 




recente posts

Gepost op: 2018-10-16 in: faits divers
#unteilbar

#unteilbar

Karolien Berkvens
Gepost op: 2018-10-15 in: current affairs
Derealisatie

Derealisatie

Jonah Falke
Gepost op: 2018-10-11 in: faits divers