De betere boef

De betere boef

Barry Smit

De compacte roman Punt van Barry Smit, over een Amsterdamse crimineel op zoek naar een nieuwe ziel, is goed ontvangen. 'Hard boiled is zacht uitgedrukt,' stelt H.M. van den Brink. Ook Het Parool waardeert de 'korte, goed geschreven hoofdstukken. Mooi gedaan.' Literair weblog Tzum: 'In Punt ontbolstert Barry Smit als een krachtige schrijver.' Voor ons blog vroegen we Smit om leestips: welke klassiekers met een slechterik in de hoofdrol heeft hij zelf met plezier gelezen?


Dagboek van de dief – Jean Genet

Opgegroeid in opvanghuizen en als kind onterecht als dief veroordeeld, besluit Jean Genet om zijn bestaan in de marge te omarmen. Hij trekt stelend door Europa en ontpopt zich als schrijver die diefstal niet alleen vergoelijkt, maar compromisloos romantiseert. Ook het meditatieve leven in de cel wordt door hem bezongen als opmaat naar de heiligheid die voor de misdadiger in het verschiet ligt. Genet verdomt het om te lijden onder het feit dat de samenleving hem heeft afgeschreven, en we mogen hem er dankbaar om zijn, want die keuze leverde unieke literatuur op.

Richard III – William Shakespeare

Nee, het is geen roman, het is een toneelstuk, maar de sadistische, welbespraakte prins is een van de meest legendarische slechteriken uit de westerse vertelkunst. Bovendien kun je zijn verhaal wel degelijk lezen, bijvoorbeeld in Ten Oorlog, Tom Lanoyes geweldige bewerking van Shakespeares stukken die samen The War of The Roses vormen. We zien de mismaakte ziel niet voor niets regelmatig opduiken in nieuwe gedaanten, zoals onlangs in Francis Underwood, de machtswellusteling uit House of Cards.

A Clockwork Orange – Anthony Burgess

Alex mag dan een stuk tuig zijn, het is er niet eentje van dertien in een dozijn. Beleefd, intelligent, speels, maar dodelijk als je toevallig op het pad van zijn bende komt. De dader wordt echter slachtoffer als de overheid ingrijpt en hem met een experimentele behandeling weerloos maakt. Een geweldig boek dat zich afspeelt in de toekomst, waarvoor Anthony Burgess een eigen taal ontwikkelde. Het is daarom het best in de originele taal te lezen. Viddy for yourself, my old droog.

Meridiaan van bloed – Cormac McCarthy

In het wetteloze grensgebied van Amerika en Mexico stuurt McCarthy een bende scalpjagers op pad die schier onbeschrijflijke wreedheden begaat, vaak met de onverschilligheid van een stel putjesscheppers. Ze worden aangestuurd door Rechter Holden, een mythisch karakter: honderdvijftig kilo, haarloos, albino, filosofisch onderlegd, ongekend wreed. Net als de meeste bad guys in de literatuur heeft hij soms charmante trekken – zijn intelligentie onderscheidt hem van de lompe klootzakken om hem heen – maar Rechter Holden belichaamt het onbarmhartige kwaad. McCarthy schiep met hem een fenomeen van bijbelse proporties.

De getalenteerde meneer Ripley - Patricia Highsmith

Misschien geen highbrow literatuur, maar Tom Ripley is een karakter dat de tand des tijds gaat doorstaan. De schijnbaar sympathieke, kameleontische oplichter lijkt elk probleem met geïmproviseerd gekonkel te kunnen oplossen, behalve dat van zijn tragische eenzaamheid. Highsmith speelt in De getalenteerde meneer Ripley met een soms fragiele dader en onsympathieke slachtoffers, waardoor het morele oordeel van de lezer kan gaan wankelen.

Falconer – John Cheever

Ezekiel Farragut mag dan drugsverslaafd zijn en zijn broer hebben vermoord, hij doet er alles aan om in gevangenschap zijn menselijkheid te behouden. Cheever schreef het in afzondering tijdens het afkicken van de drank. Het schrijven van dit boek was waarschijnlijk zijn eigen gevecht om hetzelfde doel te bereiken. Hoe kan de mens zichzelf als gevangene van het noodlot bevrijden?

Misdaad en straf – Fjodor Dostosjevski

Rodion Romanovitsj Raskolnikov mag op deze lijst niet ontbreken. De student die in het Russische meesterwerk Misdaad en straf een dubbele roofmoord pleegt, acht zichzelf superieur aan de medemens. Hij plaatst zichzelf boven de wet, die immers is bedacht voor de sukkelaars om hem heen. Toch zal de arrogante moordenaar door kwellingen achtervolgd worden en uiteindelijk tot een bekentenis komen. De schrijver verkende (en wilde waarschuwen voor) de consequenties van het opkomende westerse rationalisme, maar dat moralistische doel heeft hem niet gehinderd bij het scheppen van een onvergetelijk personage.

Lees hier meer over Punt van Barry Smit, waarin een ex-crimineel een nieuw leven zoekt in een leeg bos in Frankrijk. Zijn verleden laat zich echter niet zomaar afschudden.

Foto: Jim Miller


Gepost in: faits divers op 2017-09-28

Door Barry Smit


Ook van Barry Smit

Zon, zee en Southern Gothic

Eerder gaf Barry Smit leestips onder de noemer 'Hard Boiled in de hangmat', boeken die net als zijn recente roman Punt een flinke dosis geweld kennen. Deze keer beveelt hij Southern Gothic aan, romans waarin landschap en spiritualiteit een voorname rol spelen, zoals ook in zijn roman Ondijk het geval is. Vijf nieuwe tips voor een zinderende zomer.


Hard boiled in de hangmat

In de compacte roman Punt van Barry Smit die onlangs bij Lebowski verscheen, zondert een Amsterdamse crimineel zich af van de wereld om zichzelf opnieuw uit te vinden. Zijn verleden laat hem echter niet zomaar los. 'Gefascineerd en met bewondering gelezen,' zei Hans Maarten van den Brink over dit boek. 'Hard boiled is zacht uitgedrukt.'

We vroegen Smit om een aantal hard boiled leestips voor de zomermaanden. Niet van de bekende genre-iconen als Raymond Chandler, Dashiell Hammett en James Ellroy, maar van literaire auteurs die zich door hen lieten inspireren.




recente posts

Worst

Worst

Jonah Falke
Gepost op: 2018-01-19 in: current affairs
Gepost op: 2018-01-19 in: faits divers
Taal

Taal

Sabine van den Berg
Gepost op: 2018-01-19 in: faits divers
Waarheid

Waarheid

Jonah Falke
Gepost op: 2018-01-18 in: current affairs