Veerkracht

Veerkracht

Jonah Falke

Gisteravond las ik de laatste pagina’s van Albert Camus’ De Pest. Als de ziekte over is zegt hij: ‘Maandenlang had iedereen zijn ziel op een laag pitje gezet en nu werd alle opgespaarde levenskracht in één dag verbruikt. Morgen begon het leven zelf weer, maar vooralsnog gingen mensen van zeer verschillende afkomst broederlijk met elkaar om.’
Toch zal de pestbacterie nooit uitsterven, schrijft Camus, het is wachten tot het moment dat hij weer de kop op steekt. Tot die tijd verschuilt hij of zij zich in meubels, kelders of zakdoeken.

Maar dat mensen er voor elkaar zijn als de gemeenschap - in Camus’ geval een afgesloten stad - onder vuur ligt, is denk ik hoopvol te noemen.
Stefan Zweig zei iets soortgelijks over de eerste wereldoorlog:
‘Ik had het onweerstaanbare gevoel dat primitieve, simpele mensen de oorlog veel juister zagen dan onze professoren en schrijvers: namelijk als een ongeluk dat hun was overkomen en waar ze niets tegen konden doen, en dat iedereen die door dezelfde pech getroffen was daardoor een soort broeder was. Dat inzicht nam ik als troost mee op mijn hele tocht langs in puin geschoten steden en geplunderde winkels.’

Ook mijn grootmoeder ervoer de tweede wereldoorlog gek genoeg als een gelukkige tijd. Ik vermoed dat ze warme gevoelens koesterde voor een onderduiker. Maar dat kan ik niet bewijzen: ze ontkent alles.

Een vriend die nu door het noodlot getroffen wordt zei gister: ‘Alles is chaos hier op het moment, lijkt wel in staat van ontbinding. Hoeveel veerkracht heeft een mens?’
Ik zei: ‘In jouw veerkracht heb ik wel vertrouwen, maar in die van de mensheid veel minder.’

Vertrouwen hebben in een vriend kost geen moeite. Als het om grotere groepen of de wereld gaat wordt het al snel lastig er. De oplossing voor de mensheid zou een gemeenschappelijke vijand kunnen zijn. Camus noemde het de pest, Zweig en mijn grootmoeder oorlog, wij zouden het het klimaat kunnen noemen. Maar hoe kan het dat er op dit moment, wanneer de aarde zich tegen ons keert, nauwelijks algehele verbinding is? Ik vermoed dat het antwoord daarop cynisch is: er vallen gewoon nog niet genoeg doden op bepaalde plekken in de wereld om broederschap te ervaren.

 


Gepost in: faits divers op 2018-05-03

Door Jonah Falke


Ook van Jonah Falke

Trio

Met een vriend die op wereldreis vertrekt lunchte ik in de foyer van stadsschouwburg De Vereeniging in Nijmegen. Reizen is ook een vorm van vluchten, want hij was niet gegaan als zijn vriendin nog bij hem was.


The Birth of Hitler

Met een oudere vrouw, die ik leerde kennen door het kunstkijken met vreemden voor Vrij Nederland, bezocht ik museum de Fundatie in Zwolle. Ze zei dat ze mijn gezelschap verkoos boven haar zeurende leeftijdsgenoten: ‘Die willen al hun huizen verbouwen, zodat ze er kunnen sterven. Ik kijk nooit verder dan een jaar. Wij hebben bijvoorbeeld een donker hol als badkamer. Mijn partner vroeg laatst: ‘Zullen we die verbouwen?’ Ik zei: ‘Nee, pak niet de droom van een mooie badkamer van me af. Laat het een hol zijn.’




recente posts

Trio

Trio

Jonah Falke
Gepost op: 2018-12-06 in: faits divers
Gepost op: 2018-12-05 in: current affairs