Tuymans

Tuymans

Jonah Falke

Onlangs gaf iemand me het recent verschenen boek Tuymans volgens Tuymans over de wereldberoemde Belgische schilder Luc Tuymans. Ze zei: ‘Het boek is gesigneerd, het schijnt erg grappig te zijn.’
‘Maar dat is toch een hele ernstige, humorloze man?’ vroeg ik.
Ze haalde haar schouders op. Ik keek naar de handtekening. De slordige krabbel had van iedereen kunnen zijn.

Aanvankelijk vond ik Tuymans en zijn werk onuitstaanbaar irritant. Hij veracht Vincent van Gogh en Francis Bacon: merkwaardig. Maar ik las het boek in een ruk uit. Hij verbaasde me keer op keer in positieve zin. Komt na ergernis een vorm van diepere liefde? Wellicht.

Ik bleek niet de enige die hem een kwal vond. De interviewer, Danny Ilegems, vroeg naar zijn dodelijk serieuze aard.
'Ja, ja, dat moet ook.’
Ilegems vroeg: ‘Ironie, scherts en zelfrelativering zijn u volkomen vreemd?’
‘Dat heeft te maken met mijn gedrevenheid, met de aard van het beestje. Ik ben onwaarschijnlijk obsessief met kunst bezig. Die obsessie kan ik niet ironiseren en niet relativeren. Anders kan ik niet doen wat ik doe, begrijp je? Maar dat dat voor buitenstaanders af en toe belachelijk overkomt, kan ik begrijpen…’
Ik dacht dat ironie en relativering dé overlevingsstrategieën waren. Dat is een misvatting.  

Tuymans’ motieven zijn altijd helder. Als reactie op de aanslag op het World Trade Center in New York maakte hij bijvoorbeeld een groot, banaal stilleven van wat fruit en een kannetje. Hij zei: ‘Ik plaatste het grote niets, een stilleven, tegenover die aanslag.’
De schilder mocht dan niet aan zelfrelativering doen maar bezat wel zelfkennis. Hij was zich bewust van zijn breedsprakigheid. Zijn werken zouden zonder uitleg minder impact hebben, aldus de schilder. Hij ziet zijn schilderijen als essays. Na zijn uitleg leek me de impact van de keuze voor het grote niets, het stilleven, immens.

Tuymans is bereid om iedereen uit te leggen waar zijn werk over gaat. Sommige kunstenaars zijn asociaal, gaan in hoekje zitten tijdens een opening en blijven mysterieus. ‘Sommigen dragen een hoed.’ Maar die gaan wel altijd de juiste feestjes af. Dat zijn pas circusartiesten, aldus Tuymans.

Misschien was ik ook zo’n circusartiest. Zonder hoed, dat wel, maar toch een opportunist. Het leek me tijd om te veranderen en meer als Tuymans te worden. Uitleg hoeft niet zo kwalijk te zijn als aanvankelijk gedacht. Wetende dat het echte mysterie van het leven toch nooit beantwoord zal worden, is de kijkende mens iets vertellen slechts een sympathieke handreiking.  

Dit jaar wil ik naar Venetië om Tuymans’ werk in Pallazo Grassi te bekijken.


Gepost in: faits divers op 2019-05-16

Door Jonah Falke

Jonah Falke (1991) werd geboren in Ulft en studeerde fine art painting aan ArtEZ, Enschede. Hij exposeerde in binnen- en buitenland en maakte als frontman van de band Villa Zeno de plaat Self Made Woman. In 2016 verscheen zijn debuutroman Bontebrug. Hij schreef voor Vrij Nederland, See All This, ELLE, HP/De Tijd en VPRO Nooit meer slapen en is vaste columnist bij de Gelderlander en op het Lebowski Blog.


Ook van Jonah Falke

‘Er is zelfs iemand die met zijn kin een boot bestuurt’

JONAH FALKE LOOPT STAGE | Schrijver en columnist Jonah Falke loopt stage, op verzoek van de lezers van De Gelderlander. Elke donderdag leest u zijn verslag. Vandaag de eerste aflevering: varen met de stichting Sailability in Giesbeek. Mensen met een beperking leren er de fijne kneepjes van het zeilen.


Acteurs

Altijd als ik elders ben denk ik aan Fernando Pessoa die schreef: “Al mijn reizen zijn een smartelijke en gelukkige oogst van grote vreugden, enorme weerzin en talloze onechte verlangens.” 




recente posts